Jak dobrze rozpocząć rok szkolny – 20 wskazówek

Kasey Short zebrała 20 rad dla nauczycieli na początek roku szkolnego.

 

Przedstawiam wskazówki doświadczonej nauczycielki z USA, które, moim zdaniem, są aktualne również w Polsce. Poleca ona je zarówno nowym nauczycielom, jak i tym z większym stażem. Warto wybrać te, które wydają się pomocne i które są realne do wykonania. Wskazówki opisałam, tak jak je rozumiem i dodałam linki do moich artykułów na podobny temat.

  1. Kontakt przed
    Kilka dni przed rozpoczęciem zajęć można wysłać e-mail do uczniów i rodziców/opiekunów, aby powitać ich w klasie w nowym roku szkolnym. Jeśli to jest nowa klasa, to po to, aby przedstawić się i podać podstawowe informacje, czego można się spodziewać w pierwszym dniu oraz w roku szkolnym. Jeśli to jest klasa z którą nauczyciel już pracował, to adresy e-mailowe są już znane; jeśli nowa klasa, to pewnie można skorzystać z adresów podanych w szkole. Takie przywitanie wprowadza dobry nastrój i jest zapowiedzią dobrych relacji.
  1. Praca domowa
    Warto od początku roku wprowadzić zwyczaj zapisywania w internecie poleceń do zadań domowych. Wskazówka związana jest z tym, że część uczniów usprawiedliwia nieodrobienie pracy domowej tym, że zapomniała o jej treści. Notowanie przez nauczyciela pracy domowej stanowi dla niego dodatkowy wysiłek, ale daje zysk w postaci dopilnowania odrabiania prac domowych, ale również sprawdzenia, ile prac domowych ma uczeń zadawanych z różnych przedmiotów. Można umówić się, że każdy z nauczycieli przedmiotowych wpisuje pracę domową w dzienniku elektronicznym lub na stronie szkoły, albo wysyła jej treść do wychowawcy. Ta praktyka może poprawić zarówno ilość, jak i jakość zadawanych prac domowych. Prace będą lepiej dostosowane do możliwości uczniów, a rodzice również będą mieli do nich dostęp. Daje to większą kontrolę nad całym procesem.
  1. Rodzice
    Kontaktowanie się z rodzicami wcześnie i często jest dla procesu uczenia się uczniów bardzo korzystne i to niezależnie od wieku uczniów. Można przyzwyczaić rodziców do kontaktowania się poprzez wysyłanie krótkich komunikatów o postępach ich dzieci. Nauczyciel może prowadzić podczas lekcji krótkie zapisy, na temat swoich pozytywnych obserwacji i po lekcji wybrać kilka do wysłania. Komunikaty mogą być hasłowe: Janek dobrze rozwiązał zadanie, Marysia dobrze odrobiła pracę domową, Henio pomógł koledze w rozwiązywaniu zadania itp. Udzielanie takich informacji buduje atmosferę życzliwości i sprawia, że rodzice chętniej się ze szkołą kontaktują. O nawiązywanie kontaktów z rodzicami pisałam w poprzednim artykule: https://oknauczanie.pl/dobry-start-z-rodzicami
  1. Normy i zasady  Trzeba zaplanować czas na stworzenie norm klasowych wspólnie z uczniami. Oczywiście takie zasady są na pewno zapisane w regulaminie szkolnym, ale są przeważnie „martwe”, o ile w ogóle są uczniom znane. Tworzenie zasad można zacząć na dwa sposoby, albo zapytać uczniów, co pomaga im się uczyć, albo co przeszkadza, następnie wspólnie opisać te zachowania, wyciągnąć wnioski i przećwiczyć zasady na przykładach. Jest to konieczne w każdym wieku, gdyż każdy podkłada pod hasła inne znaczenie.
  1. Jasne i spójne oczekiwania.
    Ten punkt łączy się z poprzednim, gdyż zasady są określane wspólnie i nauczyciel może też zaproponować własne. Z drugiej strony łączy się to z zasadami oceniania z przedmiotu. O tym, jak przedstawiać je uczniom pisałam we wpisie: https://oknauczanie.pl/atrakcyjny-poczatek-roku .
  2. Poznawanie się
    Uczniowie często się nie znają, nawet jeśli wcześniej już chodzili do jednej klasy. Warto poświęcić trochę czasu na poznanie się, więcej we wpisie: https://oknauczanie.pl/atrakcyjny-poczatek-roku .
  3. Więź
    Z więzią związane jest budowanie relacji pomiędzy nauczycielem i uczniami i pomiędzy uczniami. Najlepiej, gdy dążymy do tego, aby klasa szkolna była zgraną drużyną, gdzie uczniowie pomagają sobie nawzajem, ufają nauczycielowi i czują się bezpiecznie. Jeśli tak jest, zmniejsza się ryzyko hejtu, a uczniowie mogą skuteczniej uczyć się od siebie nawzajem. Nie należy lekceważyć wpływu rówieśników. Zawsze warto poświęcić czas na ćwiczenie współpracy, produktywnej komunikacji i uświadamianie sobie, że mamy wspólny cel. O budowaniu więzi klasowej w artykule: https://oknauczanie.pl/wiez-w-klasie .
  4. Harmonogram nauczyciela
    Pewne zwyczaje i rutyny stosowane przez nauczyciela pozwalają zaoszczędzić czas i lepiej zorganizować czas. Może to być przeznaczenie ustalonego czasu na przygotowywanie się do lekcji i wcześniejsze przygotowanie materiałów pomocniczych, określenie czasu na wypoczynek i wypicie w spokoju kawy itp.
  5. Prawdziwe problemy
    Ważne jest odróżnienie – czy to problem, czy tylko coś irytującego. Można za każdym razem zadać sobie to pytanie, zanim pozwolimy sobie na zdenerwowanie. Warto mieć dystans do spotykanych trudności. Mój tata mawiał wtedy: „Od tego się nie umiera”, i sprawa zmniejszała swoje napięcie. Ma to też związek z postanowieniem – NIE REAGUJĘ NATYCHMIAST, pośpiech w wielu sprawach jest złym doradcą. Warto dać sobie i innym czas do namysłu.
  1. Nauka społeczno-emocjonalna
    Zawsze warto rozwijać podczas lekcji umiejętności społeczno-emocjonalne uczniów. Jest na to wiele sposobów, autorka artykułu Kasey Short poleca: https://www.middleweb.com/45903/tips-to-integrate-sel-in-5-middle-level-subjects/
  2. Notatnik na przyszłość
    Można założyć notatnik zatytułowany „Przyszły rok” i przez cały rok szkolny zapisywać w nim nowe pomysły związane z nauczaniem, które przychodzą do głowy lub są obserwowane u innych. W kolejnym roku, rozpoczynając planowanie można przejrzeć pomysły.
  3. Możliwość wyboru.
    Zawsze, gdy to możliwe, warto dawać uczniom możliwość wyboru. O możliwości wyboru i odpowiedzialności polecam: https://oknauczanie.pl/dawanie-uczniom-sensownych-wyborow.
  4. Miejsca w ławkach
    Wielu uczniów nie lubi, gdy wyznacza im się z kim mają siedzieć w ławce, chcą po prostu siedzieć z przyjaciółmi. Jednak wyznaczanie partnerów i zmiana ich co pewien czas pozwala uczniom lepiej się poznać i nauczyć się współpracy z różnymi osobami.
  5. Intersujący temat
    Korzystne jest przedstawienie nowego tematu w sposób interesujący dla uczniów. Jednym ze sposobów na zaciekawienie uczniów jest zadanie im pytania kluczowego – pytania związanego z tematem, ale takiego, na które uczniowie chcieliby poznać odpowiedź. Takie pytanie może prowadzić lekcję, a nawet cały temat, aż do momentu, gdy uczniowie będą umieli sformułować prawidłową odpowiedź. Tworzenie pytań kluczowych nie jest łatwe, dlatego warto je określać wspólnie z innym nauczycielem tego samego przedmiotu.
  6. Razem z innymi nauczycielami
    Co dwie głowy, to nie jedna. Współpraca z innym nauczycielem opłaca każdemu nauczycielowi. Nauczyciel nie czuje się samotnie i jednocześnie może liczyć na pomoc. Można wspólnie planować lekcje lub sprawdziany, oszczędza to czas i daje inspiracje i nowe pomysły. Jeden nauczyciel może również nadzorować pracę większej grupy uczniów, którzy w tym samym czasie poprawiają sprawdzian.
  1. Błąd zwykła sprawa
    Błąd powinien być traktowany jako naturalna część procesu uczenia się – zarówno błąd popełniany przez ucznia, jak i przez nauczyciela. Do błędów trzeba umieć się przyznać i wykorzystać je. Dzięki przyznaniu się do błędu w klasie szkolnej buduje się kultura, w której popełnianie błędów jest akceptowalne, a nawet pożądane. O błędzie jako szansie w artykule: https://oknauczanie.pl/blad-jako-szansa .
  1. Równowaga
    Warto dbać o równowagę pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Trzeba znaleźć czas na odpoczynek i reset od problemów szkoły. Dobrostan jest dziś często wymieniany w kontekście pracy nauczycieli. Na ten temat: https://oknauczanie.pl/co-zrobic-z-wypaleniem-zawodowym-nauczyciela
  2. Głos uczniów
    Głos uczniów powinien być wysłuchany, szanowany i rozważany. Nie oznacza to oddania decyzji w ręce uczniów, ale wysłuchanie ich opinii. Uczniowie mają wiele obszarów, w których mogą współdecydować – od wystroju klasy po sposób uczenia się, począwszy od wystroju klasy do decyzji o sposobie uczenia się. wdzieWięcej w artykule: https://oknauczanie.pl/glos-uczniow
  1. Informacja zwrotna.
    Uczniom potrzebna jest informacja zwrotna na temat ich postępów. Jest ona również potrzebna nauczycielowi, aby dobrze nauczał. Można od czasu do czasu prosić uczniów o odpowiedź na dwa pytania:
  • Co z tego, co ja robię, pomaga Ci się uczyć?
  • Co mógłbym/mogłabym robić inaczej?

Odpowiedzi mogą być anonimowe, ale są pomocne w planowaniu nauczania.

  1. Wdzięczność i docenienie
    Nie ma tego za dużo w szkole i warto o to zadbać. Nie tylko o docenianie uczniów, ale również nauczyciela. Można zapisywać otrzymane od uczniów lub rodziców wyrazy doceniania i wdzięczności, od czasu do czasu do nich zaglądać i uzupełniać energię do pracy. Często skupiamy się na niepowodzeniach, a własnych sukcesach zapominamy.

Inspiracja artykułem Kasey Short

 

0 komentarzy