7 prostych sposobów na powstrzymanie korzystania ze sztucznej inteligencji i pogłębienie myślenia uczniów.

Prezentowane pomysły skupiają się na ćwiczeniach, które wymagają od uczniów krótkiej refleksji przed, w trakcie i po zakończeniu wykonywania zadania, kładą nacisk na znaczenie procesu, a nie produktu końcowego.

Coraz częściej uczniowie szukają rozwiązania zdając się na sztuczną inteligencje. I coraz trudniej jest nauczycielowi wykryć, czy praca jest samodzielna, czy wykonana z pomocą AI. Tworzone są różne programy, które mają wykrywać oszustwa, ale one są zawodne. Następuje wyścig pomiędzy stosowaniem oszustwa i jego wykrywaniem.

Nie ma nadziei, że on się skończy. Dlatego poszukujemy sposobów, aby uczniowie myśleli samodzielnie. Podstawowym sposobem jest wyeliminowanie stosowania AI w czasie, gdy uczniowie pracują w klasie szkolnej. Trudniej to zrobić, gdy uczeń wykonuje zadanie w domu.

Zamiast sprawdzać rzetelność, lepiej włączyć w wykonywanie zadania konieczność wytłumaczenia przez ucznia jego rozumowania i dokumentowania swoich przemyśleń.

Przedstawiam 7 propozycji, jak to robić.

1. Plan: Zanim uczniowie zaczną wykonywać zadanie można poprosić ich o przedstawienie planu, w którym przedstawią główną ideę i punkty pomocnicze. Plan może być w postaci spisanego harmonogramu lub mapy myślowej.

Plan dają wgląd w to, jak uczniowie formułują swoje argumenty i tworzą powiązania, jednocześnie dając im przestrzeń na wizualne przetworzenie myśli przed zabraniem się do wykonania zadania. Sztuczna inteligencja mogłaby wygenerować gotowy plan w kilka sekund, ale konieczność przedstawienia uzasadnienia wyboru drogi rozwiązania jest już zależne od myślenia ucznia.

2. Burza mózgów z pomysłami: Nauczyciel prosi, aby uczniowie podawali pomysły na rozwiązanie problemu przez 2 minuty, pomysły są zapisywane. Następnie przypisywane są pomysłom kategorie: dobry, lepszy, najlepszy. Ćwiczenie polega jedynie na spisaniu myśli, a nie na tym, żeby proponowane propozycje były przemyślane. Szczególnie jest to korzystne, gdy uczniowie utkną w martwym punkcie lub mają za dużo pomysłów i nie wiedzą, który wybrać. Wtedy najczęściej sięgają po pomoc AI. To ćwiczenie pozwala im samym kreować pomysły i zauważyć, że jest wiele dróg radzenia sobie z problemem i te pomysły, które na początku wydają się marne, mogą okazać się dobre.
3. Refleksja w parach: Poproszenie, aby uczniowie dobrali się w pary

i porozmawiali na temat swoich pomysłów. Można polecić uczniom, aby na koniec  streścili pomysły partnera.

Uczniowie przy tym ćwiczeniu werbalizując swoje myśli, uważnie słuchają innych, ujawniają pomyłki w rozumowaniu i uczą się wzajemnie od siebie. Ten rodzaj pracy preferuje ocenianie kształtujące w jednej ze swoich strategii: Umożliwianie uczniom, by korzystali wzajemnie ze swojej wiedzy i umiejętności.

4. Refleksja w trakcie: Uczniowie w trakcie wykonywania zadania mogą odpowiadać na pytania nauczyciela dotyczące wykonywanej przez nich pracy.

Mogą zapisywać odpowiedzi w swoich zeszytach (Mój zeszyt pomagających się uczyć) i dzielić się zapisami w parach lub na forum klasy. Dzięki tym odpowiedziom widać, jak postępuje praca nad zadaniem.

Jeśli uczniowie pracują na laptopach, to mogą zapisywać swoje odpowiedzi na pytania nauczyciela w chmurze, a on może je wyświetlić na ekranie.

Dzięki temu nauczyciel może śledzić postępy uczniów w nauce, a uczniowie mogą się wzajemnie inspirować.

Innym sposobem może być polecenie zatrzymania pracy i polecenia uczniom zapisania tego, co zrobili do tej pory. Nauczyciel może zebrać kartki z zapisami, przejrzeć je i omówić prawidłowe, lub nieprawidłowe wzorce.

Konsekwentne sprawdzanie postępów w trakcie realizacji zadania pozwala zapewnić wsparcie, zanim uczniowie za bardzo zboczą z kursu. Te drobne kontrole w trakcie realizacji zadania mogą zapobiec korzystaniu z AI.

5. Dziennik postępów: Jeśli uczniowie wykonują pracę przez kilka dni (na przykład projekt lub pisanie eseju), to można polecić im prowadzenie dziennika. Każdego dnia uczeń ma zapisać w nim czynione postępy w pracy. Nauczyciel może przeglądać dzienniki i dzięki temu orientować się, jak przebiega praca. Można też polecić uczniom na koniec dnia przejrzenie swoich zapisów w dzienniku i zaplanowanie pracy na następny dzień. Takie postepowanie pomaga uczniom w zarzadzaniu czasem, uczniowie biorą odpowiedzialność za swoja pracę. Zmniejsza to pokusę skorzystania z AI. Jest tez zgodne z piątą strategia oceniania kształtującego: Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu swojego uczenia się.
6. Dziennik poprawek: Polega na zapisywaniu kilku poczynionych zmian w pracy. Nauczyciel może zapytać: „Co poprawiłeś?” lub „Dlaczego dokonałeś tej zmiany?”

Dzięki temu uczniowie pokazują swój sposób myślenia, zaczyna się liczyć sposób rozumowania, a nie sam wynik.

7. Śledzenie źródeł: Nauczyciel może polecić uczniom powoływanie się na źródła i zapisywanie ich. Krótkie wyjaśnienie, w jaki sposób wykorzystano źródło – dwa lub trzy zdania. W ten sposób uczniowie mogą uczciwie przyznać się do zakresu korzystania ze sztucznej inteligencji.

Wszystkie powyższe pomysły polegają na udziale nauczyciela w pracy uczniów, niepozastawianie uczniów samych sobie i na monitorowaniu ich pracy. Koncentracji na procesie, a nie na samym wyniku. Zaprzestanie śledzenia oszustwa na rzecz pomocy uczniom w samodzielnym myśleniu.

Inspiracja  artykułem Crystal Uhiren