Tyle pisze się o hałaśliwych uczniach, którzy „psują lekcje”, że tym razem będzie o uczniu za bardzo spokojnym.

Dla nauczyciela najlepiej byłoby, gdyby wszyscy uczniowie chętnie brali udział w lekcji, odpowiadali na pytania, zadawali sensowne pytania i współpracowali chętnie z innymi. Cudownie byłoby gdyby entuzjastycznie komunikowali swój zachwyt nad tym czego się nauczyli. Jednak nie wszyscy są ekstrawertykami i zdarzają się cisi uczniowie, którzy z trudem zabierają głos. Takich uczniów łatwo przeoczyć. Nauczyciel musi się skupić nad uczniami rozrabiającymi, cichych zostawia często samym sobie.

Cichy uczeń to często osoba bez pewności siebie. Oto kilka strategii, które pomogą zbudować głębsze, bardziej wspierające więzi z cichymi uczniami. Pierwszym krokiem jest zidentyfikowanie takich uczeń.

1. Identyfikowanie cichych uczniów

Cichy uczeń, to zwykle uczeń potulny i posłuszny. Stara się nie przyciągać uwagi, co może być celową strategią. Taki uczeń rzadko zabiera głos, nie uczestniczy w dyskusji, woli bierną naukę, pozornie zadowalając się tym, że inni prowadzą dialog.

Aby zidentyfikować takie osoby, warto zastanowić się, co o każdym dziecku wiemy, jeśli o jakimś mało, to to jest znak.

2. Zauważenie introwertyków

Warto zauważać osoby ciche, zwracać się do nich, pytać o coś na boku. Chodzi o to, aby czuły, że są zauważone i że są ważne w klasie. Może to być krótkie przywitanie lub pytanie o to, jak idzie rozwiązywanie zadania.

3. Docenianie mocnych stron

Osób cichych nie można „wyciągać” na siłę. Nie powinno się ich zachęcać głośno do zabrania głosu, może to nasilać lęk społeczny. Reakcja ucznia na takie zachęcanie może spotkać się z reakcją: „Nie chcę więcej mówić”, „Czy coś jest nie tak ze mną”, „Jeśli zacznę teraz więcej mówić, nauczyciel może być przekonany, że już tak będzie”.

Trzeba doceniać ucznia za inne jego aktywności, na przykład wypowiadanie się na piśmie, trafną samoocenę, umiejętność dostrzeżenia błędu itp. Dzięki docenieniu można wzbudzić w uczniu więcej odwagi.

4. Dawanie wyboru

Dawanie wyboru zachęca do aktywności. Może to być wybór sposobu pracy nad zagadnieniem, wybór partnera, z którym uczeń pracuje lub sposobu rozwiązania problemu. Osoby ciche mogą różnie pracować w różnych grupach, w tej w której czują się bezpiecznie, mogą być bardziej aktywne. Dla ucznia cichego łatwiej jest pracować w parze niż w większej grupie.

5. Więcej czasu na przygotowanie się

Cisi uczniowie nie lubią być zaskakiwani. Dlatego warto z wyprzedzeniem podać polecenie, aby mogli się przygotować, a nawet polecić zapisanie planowanej odpowiedzi.

Dla wszystkich uczniów ważne jest pozostawienie czasu na zastanowienie się, ale dla uczniów cichych jest to absolutnie konieczne.

6. Zwrócenie uwagi na środowisko edukacyjne

Osoby ciche są często bardziej wrażliwe. Dlatego warto zauważyć, czy warunki nauki nie są zbytnio stymulujące. Na przykład gorąca dyskusja, okazywanie emocji, podnoszenie głosu, wyrażanie ostre argumentów, mogą odciągać ucznia od dialogu.

Nawet wystrój klasy może działać zamykająco.

Ważne jest też miejsce siedzenia, jeśli jest odizolowane od reszty klasy, to sprzyja zamknięciu się we własnych myślach.

7. Bez krytyki

Uczniowie na krytykę reagują „zamknięciem się” lub atakiem. Dla cichego ucznia krytyka (szczególnie na forum klasy) może spowodować całkowite wycofanie się. Nie oznacza to, że żadna krytyka nie jest możliwa. Każdy uczeń powinien wiedzieć, co robi dobrze i co może poprawić. Ale w tym przypadku krytyka musi być ostrożna i skierowana indywidulanie. Najlepiej, gdy sam uczeń zauważy swoje błędy i je poprawi.

W kontaktach z uczniem cichym potrzebna jest cierpliwość, docenianie i wiara, że uczeń poczuje się w przyszłości bezpiecznie.

Inspiracja artykułem Shawna Suttona