Można śmiało powiedzieć, że bez refleksji nie ma trwałej nauki. Refleksja angażuje uczniów w myślenie wyższego rzędu: analizę, nadawanie znaczeń i rozwiązywanie problemów. Bez niej nauka jest jedynie zapamiętywaniem faktów.

Refleksja to celowe, ustrukturyzowane dociekanie, które prowadzi uczniów przez złożoność przemyślanej analizy, dając im możliwość zatrzymania się w tym, co zagmatwane, zastanawiające i zaskakujące, aby mogli oni przeorganizować swoje myślenie, stworzyć plan i iść dalej z głębszymi i bardziej znaczącymi spostrzeżeniami oraz lepszymi osiągnięciami.

Refleksja ma trzy funkcje:

• Szkło powiększające, lupa – przyglądanie się
• Lustro – patrzenie w głąb
• Mapa – patrzenie na zewnątrz, szukanie powiązań

Lupa

Refleksja jako nadawanie znaczenia wymaga od uczniów skupienia się na tym, co jest prezentowane, aby w pełni poznać to, co jest przekazywane. Taka refleksja powinna mieć miejsce stale, każdego dnia. Konieczne jest dbanie o nią przez nauczyciela, może to być zadanie pytania, polecenie analizy i wyciągnięcia wniosków. Aby była ona możliwa, uczniowie muszą śledzić tok lekcji, analizując, podsumowując lub w inny sposób przetwarzając informacje. Ta forma refleksji nadaje sens temu, czego uczeń się uczy, nie tylko gwarantuje efektywności uczenia się, ale także dostarcza nauczycielowi dowodów na to, że uczniowie się czegoś nauczyli.

Pytanie główne: Co widzisz? (odbicie w lupie)

Lustro

Refleksja nad własnym uczeniem się przypomina patrzenie w metaforyczne lustro i może być oświecającą i skuteczną metodą uczenia się.

Wymaga od uczniów, aby jak w lustrze skupili się na własnych procesach uczenia się i przeanalizowali, co działa dobrze, a co nie. Myślenie o swoim myśleniu, podejmowanie decyzji w oparciu o wiedzę o tym, co działa, i minimalizowanie tego, co nie działa, pomaga w poprawie uczenia się.

Pytanie główne: Co się tu sprawdza? (refleksja w lustrze)

Mapa

To spojrzenie z zewnątrz, patrzenie w przyszłość. Jest to refleksyjna pauza, skupiona na tym, jak rozwiązać problem, przeprowadzić eksperyment, skutecznie skonstruować argumentację, napisać przekonujący esej lub napisać poruszającą narrację.

Pytania pomocnicze:

• Dlaczego mój eksperyment się nie powiódł?
• Co mogłem zrobić inaczej?
• Czy ta procedura matematyczna zawsze będzie działać? Dlaczego lub dlaczego nie?
• Czy to najlepszy/najprostszy sposób rozwiązania tego problemu? Dlaczego tak lub dlaczego nie?
• Jakie jest stanowisko autora, a jakie Twoje?
• Gdzie można zastosować podobne rozumowanie?

Pytanie główne: Co muszę zrobić, żeby odnieść sukces? (refleksja w formie mapy)

Refleksja to coś więcej niż tylko spojrzenie wstecz na doświadczenia edukacyjne; to celowy, angażujący proces, który pogłębia zrozumienie, wyostrza samoświadomość i kieruje lub wpływa na przyszłe podejmowanie decyzji. Bez refleksji istnieje ryzyko, że nauka stanie się płytka, rutynowa, bierna, oderwana od rzeczywistości i łatwo zapomniana.

Inspiracja artykułem Lynne Dorfman, Catherine Gehman, Persida Himmele, Aileen Hower