Nie w każdej klasie panuje atmosfera sprzyjająca postępowi i rozwojowi.

W niektórych klasach panuje nastawienie na minimum, oby zaliczyć. Jak zrobić, aby uczniowie uczęszczali do szkoły, aby się uczyć i rozwijać, a nie tylko zaliczać.

Może się wydawać, że nagradzanie sukcesów, może temu przeciwdziałać, ale tak nie jest. Klucz leży w motywacji uczniów do lepszej pracy i osiągania sukcesów. Profesor  Caroll Dweck propaguje teorię nastawienia na rozwój, mówi ona o tym, że zdolności i inteligencja są plastyczne i można wpływać na ich rozwój.

Wiele osób nadal jednak uważa, że zdolności są stałe i nie można ich zmienić. U uczniów utrwala się opinia – „Nie jestem zdolny, nic nie da się z tym zrobić”.

Pewnym pomysłem na przeciwdziałanie tej opinii jest zauważanie i nagradzanie nie wyniku ale postępu i wysiłku. W tym wpisie cztery sposoby na zauważenie postępu.

• Pozytywna komunikacja.

Szkoły często kontaktują się z rodzinami uczniów, aby  reagować na negatywne zachowania uczniów, znacznie mniej jest doceniania uczniów za ich postępy. Warto informować rodziców również o rozwoju ucznia. Dzięki temu wzrasta motywacja ucznia do uczenia się. Docenienie nie muszą dotyczyć wielkich osiągnieć ucznia, może to być np.: „Janek miała dziś dobry pomysł na rozwiązanie zadania”, „Marysia była cały czas lekcji skupiona na nauce” itp.

Może to być telefon, do rodziców, sms lub wiadomość mailowa, nie musi być też długa. Jest to dodatkowa praca dla nauczyciela, ale jeśli nauczyciel zacznie praktykować takie wiadomości, to nauczy się, jak to robić, aby nie zajmowały mu one zbyt dużo czasu. Ja starałam się w czasie lekcji zanotować przynajmniej trzy pozytywne obserwacje i od razu po lekcji pisałam do rodziców uczniów. Rodzice byli na początku zdziwieni, ale po pewnym czasie włączali się w naukę swoich dzieci i tak wpływali na ich motywację do nauki.

• Świętowanie sukcesów.

Warto zatrzymać się i docenić sukces. Może to być mały sukces, który wydaje się oczywistością, na przykład: „Świętujmy, że opanowaliśmy  już tabliczkę mnożenia!”, „Doceńmy, że w dyktandzie wszyscy zrobili mniej niż 5 błędów” itp. Można zorganizować uroczyste świętowanie, a może to być tylko zauważenie przez nauczyciela sukcesu. Można też zapytać uczniów, czego się nauczyli i co warto świętować.

Takie wspólne świętowanie buduje więź klasową, która może pozytywnie wpłynąć na wyniki nauczania całej klasy.

• Docenianie wysiłku i postępu.

Zwykle docenia się sam wynik. Ale on nie musi doskonały. Można docenić wkładany wysiłek, mały postęp, podejmowanie wyzwania itp. Można wtedy powiedzieć: „Widzę, że się starłeś, to dobry kierunek, następnym razem się uda”, „Udało ci się zrobić znacznie mniej błędów ortograficznych. Brawo”, „Doceniam, że próbowałeś”, „Ciekawą drogę rozwiązania wybrałeś, nie doprowadziła cię ona do prawidłowego rozwiązania, ale jest bardzo oryginalna”.

Niektóre szkoły przyjmują zasadę nagradzania każdego ucznia, na przykład przydzielania indywidualnych dyplomów, w których doceniany jest wysiłek i postęp.

W niektórych szkołach ceni się najbardziej postęp, czyli to co uczeń zrobił, jakiego postępu dokonał, a nie miejsce w rankingu osiągnięć. Doceniane są postępy w nauce, niezależnie od ich skali.

• Mój zeszyt pomagający się uczyć

Nie jest łatwo zauważyć postęp. Jeśli on następuje jest uznawany za normę. Bardzo dobrym narzędziem do odnotowania rozwoju ucznia jest jego zeszyt. Uczeń sam może zauważyć, ile się nauczył, i w czym poprawił. Może to również przeanalizować z nauczycielem i rodzicami. Mój zeszyt pomagający się uczyć jest dziennikiem postępów ucznia.

Kiedy postęp i rozwój są doceniane, wygrywa cała szkoła. Jeśli doceniane są tylko najlepsze dobre wyniki, to uczniowie się zniechęcają. przestają cenić to, że się rozwijają i pracują tylko na minimum.

W artykule Davida LaMastera opisany jest system jaki wprowadziła jedna ze szkół w USA: https://www.edutopia.org/article/school-incentive-program-celebrate-progress