Mamy coraz więcej uczniów neuroatypowych, ale nadal nie mamy dostatecznej wiedzy, jak z nimi postępować. Znalazłam artykuł z radami światowej sławy aktywistki na rzecz osób autystycznych Dr Temple Grandin. W tym wpisie niektóre z nich dotyczą przekazywania uczniom informacji zwrotnej i uwag.

Przede wszystkim niejasne informacje zwrotne nie sprawdzają się w przypadku wielu osób, a szczególnie osób autystycznych, ponieważ nie są wystarczająco szczegółowe, aby osoby mogły wywnioskować jakie działania powinny podjąć.

Komentarze ogólne w rodzaju „jesteś niegrzeczny wobec kolegów”, „lepiej się zachowuj”  nie są pomocne, powinny być zastąpione bezpośrednimi wskazówkami, co należy zrobić i dlaczego. Osoby ze spektrum autyzmu potrzebują jasnych, bezpośrednich wyjaśnień, ale takich, które usłyszą, które do nich dotrą.

Dr Grandin proponuje zastosowanie metody Radical Candor CORE,: C — Kontekst, O — Obserwacja, R — Wynik, E — Oczekiwane.

Prześledźmy ten proces na przykładzie. Na przykład uczeń ma kłopoty z higieną:

• C — Kontekst: „Zauważyłem, że w klasie unosi się silny zapach”.
• O — Obserwacja: „Stwierdziłem, że dochodzi on z twojej okolicy i wydaje się być związane z zapachem ciała”.
• R — Wynik: „Sądzę, że inni też go poczuli i może im przeszkadzać”
• E — Oczekiwane dalsze kroki: „Powinieneś dbać o zmianę bielizny i stosować dezodorant. Jeśli potrzebujesz pomocy w wyborze produktu, chętnie pomogę”.

Taką informację zwrotną trzeba przekazywać w cztery oczy.

Tak samo jest z wydawaniem uczniom ze spektrum poleceń, też powinny być jasne i konkretne. Nie należy liczyć na to, że osoba ze spektrum sama się domyśli szczegółów.

Również oczekiwania w stosunku do takiego ucznia powinny być  jasne i konkretne. Oznacza to jasne określenie celów i kryteriów sukcesu i ustalenie terminu realizacji wyznaczonego do zrobienia zadania.

Udzielanie informacji zwrotnej w sposób konkretny i możliwy do podjęcia działań przynosi korzyści każdemu, ale dla osób neuroatypowych może stanowić różnicę między sukcesem a porażką.

Temple Grandin dzieli się trzema wskazówkami w udzielaniu informacji zwrotnej:

1. Bądź konkretny i bezpośredni– Niejasne informacje zwrotne, takie jak „zachowuj się dobrze” lub „współpracuj z innymi”, nie dają jasnych wskazówek. Osoby neuroatypowe potrzebuję wskazówek – co mają zrobić.
2. Zapewnij jasne polecenia– Zamiast zlecać ogólne zadania, trzeba określić szczegółowe cele i oczekiwania co do rezultatu.
3. Przekazuj w cztery oczy praktyczne informacje zwrotne– Przekazuj informacji w cztery oczy, ze spokojem i bez zbędnego zażenowania czy dezorientacji. Trzeba zadbać o to, aby wskazówki były  możliwe do zastosowania dla ucznia.

Weźmy prosty przykład. Uczeń strzela długopisem i dźwięk przeszkadza innym uczniom w skupieniu się. Polecenie – „Przestań strzelać długopisem” nie jest skuteczne. Zamiast tego nauczyciel może pochylić się nad uczniem i powiedzieć: „Ten dźwięk, który wydajesz przeszkadza mnie i innym. Odłóż długopis do plecaka. Tu masz ołówek do zapisywania”.

Inny przykład dotyczący polecenia do zadania matematycznego:

Polecenie – „Rozwiąż to równanie”, może nie być dla ucznia jasne, lepiej powiedzieć: „Znajdź liczbę, które po wstawieniu zamiast zmiennej x spełni to równanie. Oczekuje, że wyjaśnisz, jak do tego doszedłeś”.

Wymienione wskazówki nie są czymś odkrywczym, ale często o nich w pośpiechu zapominamy. Warto pamiętać o jasnym, konkretnym przekazie i wskazówkach możliwych do zastosowania przekazywanych na osobności.

Korzystałam z artykułu: https://www.radicalcandor.com/blog/feedback-for-neurodivergent-folks