W ciągu ostatnich 20 lat zaangażowanie uczniów zostało uznane za jeden z najważniejszych czynników wpływających na ich sukces.

Warto mierzyć zaangażowanie uczniów, ale czy jesteśmy w stanie to zrobić?

Wyższy poziom zaangażowania uczniów przekłada się na lepszą naukę, lepsze osiągnięcia, wytrwałość, zapamiętywanie, rozwój poznawczy i lepszą frekwencję.

Czym jest zaangażowanie uczniów?

Nie jest łatwo je zdefiniować. Mówiąc najprościej, zaangażowanie to stopień, w jakim uczniowie identyfikują się z tym, co szkoła ma do zaoferowania, cenią to i są skłonni poświęcić energię i wysiłek na realizację postawionych przed nimi zadań edukacyjnych.

Czy można zaangażowanie zmierzyć lub zaobserwować?

Obserwując lekcje innego nauczyciela z intencją zmierzenia zaangażowania uczniów notujemy, którzy uczniowie odpowiedzieli na pytania zadane przez nauczyciela, którzy sami zadają pytania i którzy chętnie wykonują polecenia. Ocena polega na subiektywnym odczuciu, na ile uczniowie są zajęci wykonywaniem zadania. Jednak to jest ocena ich aktywności, a nie zaangażowania.

Rozmowa/ankieta

Jednym ze sposobów sprawdzenia jest poproszenie uczniów o samoocenę ich zaangażowania. Można to zrobić w rozmowie lub poprzez ankietę. Jest to sposób wykorzystywany również przez badaczy edukacyjnych. Ankieta powinna być starannie przygotowana, aby uczniowie nie mieli wątpliwości, co mają w niej zakreślić.

Mogą to być pytania o poziom zainteresowania aktywnościami w czasie lekcji, samym tematem, proponowanymi przez nauczyciela zadaniami, sposobem rozwiązywania problemu itp.

Istnieją jednak pewne obawy dotyczące pytania uczniów o poziom ich zaangażowania.

• Po pierwsze, niektórzy uczniowie mogą nie odpowiadać szczerze w pewnych okolicznościach (np. gdy ankieta odbywa się pod nadzorem nauczyciela lub gdy nie mogą zachować anonimowości).
• Ponadto w ankietach zadawane są zazwyczaj ogólne pytania (np. Czy nauka przychodzi ci ciężko?), a nie pytania, które pomagają skupić się na zaangażowaniu w konkretne zadania i sytuacje.
• Ostatnią wadą jest to, że większość dostępnych nauczycielom narzędzi do oceny zaangażowania ma charakter ogólny, a nie ukierunkowany na konkretny przedmiot.

Jeśli nauczyciel skonstruuje tak pytania, aby uzyskać potrzebne mu informacje, to może wnioski z ankiety zastosować w planowaniu nauczania. Na przykład jeśli zada uczniom pytania, czy wolą prace w grupach, czy indywidualną, to może odpowiednio planować pracę uczniów.

Kwestionariusz nauczyciela

Inną metodą oceny zaangażowania uczniów jest wypełnianie przez nauczyciela podczas lekcji listy kontrolnej lub skali ocen, która odzwierciedla jego własne postrzeganie zaangażowania każdego ucznia w klasie. Nauczyciel w czasie lekcji stawia ustalone znaczki przy nazwiskach uczniów. Po pewnym czasie sporządzania zapisów można zobaczyć pewne wzorce. Podsumowując może zobaczyć którzy uczniowie i kiedy wykazywali zaangażowanie. Analiza wyników daje nauczycielowi informację w których momentach lekcji, jak często i którzy uczniowie byli zaangażowani.

Podejście to może być szczególnie przydatne w przypadku młodszych uczniów, gdy ich samoocena może nie być dla nich możliwa do wykonania.

Obserwacja/film

Trzecią propozycją jest obserwacja lekcji przez innego nauczyciela ze specjalnie przygotowanym kwestionariuszem. Można też nagrać lekcję i samemu wypełnić kwestionariusz. Nauczyciel obserwujący może otrzymać scenariusz lekcji i na nim zaznaczać swoje uwagi dotyczące zaangażowania poszczególnych uczniów.

AI

Ostatnia propozycja, która została podana przez Chińczyków polega na wykorzystaniu AI. Piszę o niej, jako o ciekawostce i nie jestem jej zwolenniczką. Polega ona na użyciu specjalnych opasek na głowach uczniów, które mierzą, ile energii mózgowej ucznia jest aktywowanej w danej chwili. Wskaźnikiem przepływu energii są miedzy innymi ruchy gałek ocznych uczniów.  Moim zdaniem nie mamy tak wnikliwego wglądu w mózg człowieka, aby móc połączyć zaangażowanie z mierzeniem przepływu energii w mózgu. Trudno też zaakceptować bezpośredni związek ruchu gałek ocznych z zaangażowaniem ucznia w lekcję.

Metody bezpośredniej obserwacji są dokładnie tym, na co wyglądają: obserwują uczniów zgodnie z ustalonym protokołem, który koncentruje się zaangażowaniu ucznia.

Wielu badaczy i ekspertów zwraca uwagę na potrzebę mierzenia zaangażowania uczniów, aby nauczyciele mogli lepiej planować lekcje i aby mogli dostosować je do potrzeb uczniów.

Inspiracja artykułem Curtis Chandler ·