Zysk nieduży, a za to wiele osób ciężko je przeżywa. W tym wpisie wnioski z wypowiedzi jednego ze studentów w USA –  Harrego Xiao na temat kosztów psychicznych jakie ponosi zdający.

Jest to głos rzadko się pojawiający, gdyż powszechnie przyzwyczailiśmy się do myśli, że egzaminy są konieczne. Nie zastanawiamy się nad kosztami psychicznymi, nie mówimy też o kosztach finansowych przeprowadzania egzaminów, które zdaja wszyscy uczniowie.

Harry Xiao opisuje, co dzieje się w ciele studenta podczas egzaminu, jak reaguje jego serce, gdy przystępuje do egzaminu i gdy egzaminator zapowiada jego koniec. Jeśli od wyników egzaminu zależy przyszłość, to stres jest ogromny.

Egzaminy nierozerwalnie są związane z rywalizacją, która jest błędnie przez niektórych rozpatrywana jako czynnik motywujący.

Harry Xiao pochodzi  z Chin, czyli jest studentem zagranicznym, którego angielski nie jest językiem macierzystym. Egzamin wymaga od niego dodatkowego wysiłku w zrozumieniu poleceń i zapisania odpowiedzi w obcym dla niego języku.

Harry Xiao zaangażował się do pracy jako asystent badawczy u profesor Tanishi Williams na Uniwersytecie Brandeis, gdzie badano dysproporcje w programie nauczania, standaryzowanych testach i metodach nauczania w szkołach publicznych w Nowym Jorku i Bostonie. To doświadczenie zapoczątkowało jego osobisty projekt badawczy, w którym badał jak standaryzowane testy wpływają na zdrowie psychiczne i zaangażowanie akademickie uczniów o innym kolorze skóry. Jego badania są aktualne nie tylko w stosunku do tej grupy uczniów.

Wielu uczniów, z którymi Xiao rozmawiał, mówiło o ogromnej presji, która odczuwali, aby dobrze zdać egzaminy. Egzaminy są postrzegane jako momenty decydujące, które mogą znacząco wpłynąć na przyszłe życie. Do tego są często płatne, co jest dodatkowym stresem dla studentów kolorowych i tych z rodzin o niskich dochodach i to stanowi niesprawiedliwy system. Studenci mówili o nieprzespanych nocach, atakach lęków i poczuciem niskiej wartości. Również, gdy wspominali testy, które musieli zdawać jako uczniowie, to przypominali sobie ciągle poczucie wyczerpania i zagrożenie. Radość z nauki została zastąpiona stresem związanym z koniecznością przygotowania się do egzaminów.

Niesprawiedliwość egzaminów widać wyraźnie, gdy porównujemy sytuację uczniów z bogatych domów i uczniów lub studentów z biedniejszych środowisk.

Różni ich dostęp do zasobów, materiałów, kursów dodatkowych itd. Uczniowie i studenci gorzej sytuowani czują się pokrzywdzeni i stają do nierównej walki egzaminacyjnej.

Konkurencyjny charakter testów standaryzowanych stwarza stresujące środowisko wśród rówieśników. Uczniowie porównują oceny, co może prowadzić do toksycznej atmosfery rywalizacji, niszczącej współpracę.

Według Harry Xiao standaryzowane testy mają wiele wad:

• nie mierzą dokładnie potencjału uczniów,
• są nadmiernie zależne od umiejętności zdawania testów,
• utrwalają nierówności społeczno-ekonomiczne,
• są powodem nadmiernego i niepotrzebnego stresu.

Czym w takim razie można egzaminy czymś zastąpić, i co i jak oceniać?

Nowe propozycje, które można zastosować, aby odejść od egzaminów:

1. Ocenianie projektami

Realizacja projektów pozwala uczniom i studentom zaprezentować wiedzę i umiejętności. Czyli ocena projektu jest szersza, gdyż bierze pod uwagę również umiejętności, których testem nie można ocenić.

Testy sprawdzają jedynie zdolność do zapamiętywania i umiejętność radzenia sobie z presją egzaminacyjną. Obrona i przedstawienie zrealizowanego projektu, dają znacznie szerszy obraz wiedzy i umiejętności ucznia.

2. Ocena kształtująca, a nie podsumowująca

Ocena kształtująca, w postaci informacji zwrotnej, daje uczniowi informację na bieżąco, o tym co zrobił dobrze u nad czym może dalej pracować. Oceniają kształtująco nauczyciel ma informację – jak ma ucznia dalej nauczać.

Ocen kształtująca zachęca ucznia do poprawy i rozwoju.

3. Portfolio

Docenianie kreatywności, myślenia krytycznego i samego procesu dochodzenia do rozwiązania problemu może lepiej uchwycić potencjał uczniów.

Takiej ocenie dobrze służy portfolio uczniowskie, pozwala uczniom zaprezentować szereg prac i zastanowić się nad własnym procesem uczenia się.

4. Przeciwdziałanie nierównościom

Zapewnienie równego dostępu do wysokiej jakości edukacji, w tym zaawansowanych kursów, zajęć pozalekcyjnych i zasobów do przygotowania do testów, może pomóc wyrównać szanse.

Powinniśmy na nowo przemyśleć sens, korzyści i koszty egzaminów. I nie chodzi tu o znalezienie nowych sposobów mierzenia wyników uczniów. Chodzi o zbudowanie systemu edukacji, który ceni i pielęgnuje wyjątkowe zdolności i potencjał każdego ucznia. Czas na dyskusję i porzucenie myśli, że egzaminy są konieczne. Koszty egzaminów ponoszą nasze dzieci i wnuki i nie są one małe.

Inspiracja artykułem Harry Xiao