W jednym z wcześniejszych artykułów, „9 sposobów na efektywne wykorzystywanie informacji zwrotnej”, pisałam o tym, co zrobić, aby informacja zwrotna rzeczywiście wspierała uczniów w uczeniu się. Ważne jest nie tylko to, jak ją formułujemy i przekazujemy, ale również to, czy uczniowie potrafią ją przyjąć i wykorzystać do doskonalenia swojej pracy.

W tym artykule skupiam się na kolejnym kroku: jak angażować uczniów w analizowanie informacji zwrotnej i zachęcać ich do korzystania z zawartych w niej wskazówek. Przedstawiam cztery praktyczne pomysły, które pomogą uczniom lepiej zrozumieć otrzymane komentarze, zastanowić się nad nimi i zaplanować dalsze działania.

Nauczyciele zauważają, że uczniowie czasami nie korzystają z przygotowanej dla nich informacji zwrotnej dotyczącej ich pracy. Nie zapoznają się z nią albo robią to pobieżnie i w efekcie nie korzystają ze wskazówek w niej zawartych.

Uczniowie mogą nie rozumieć przekazywanej im informacji zwrotnej i z czasem zniechęcać się do zapoznawania się z nią. Czasami nie widzą korzyści płynących ze wskazówek lub nie dostrzegają sensu poprawiania swojej pracy. Najczęściej jednak mają za mało czasu, aby faktycznie się z nią zapoznać.

W tym artykule przedstawiono cztery pomysły, jak zachęcić uczniów do zapoznania się z informacją zwrotną i wykorzystywania jej w praktyce.

1. Parafrazowanie informacji zwrotnej

Nauczyciel poleca uczniom przedstawić własnymi słowami treść informacji zwrotnej.

Daje uczniom 10 minut na przejrzenie jej i zapisanie w zeszytach własnymi słowami tego, co przekazuje. Kiedy uczniowie muszą przedstawić informację zwrotną własnymi słowami, muszą ją faktycznie przeczytać, zrozumieć, co ona oznacza, i zastanowić się nad jej znaczeniem.

Zapisanie treści w zeszycie pozwala uczniom wrócić do informacji zwrotnej w przyszłości.

2. Formularz refleksji

Aby pomóc uczniom nie tylko przeanalizować otrzymaną informację zwrotną, ale także zastanowić się nad nią, można poprosić ich o wypełnienie formularza refleksji. Warto przeznaczyć na to 10 minut. Formularz refleksji może zawierać następujące pytania:

• Co, według informacji zwrotnej, zrobiłeś dobrze?
• Co mogłeś zrobić lepiej?
• Jak informacja zwrotna pomaga Ci poprawić swoją pracę i rozwijać się?
• Co postanawiasz zmienić w swojej pracy następnym razem?
• Jakie masz pytania dotyczące informacji zwrotnej na temat swojej pracy?
• Jakiej pomocy potrzebujesz i od kogo?

Odpowiadając na te pytania, uczniowie muszą nie tylko powtórzyć otrzymane uwagi, ale także zastanowić się nad tym, jakie działania mogą podjąć, aby poprawić swoją pracę, i jakiego wsparcia potrzebują.

3. Spacer po galerii opinii

Warto, aby uczniowie mieli okazję podzielić się z kolegami i koleżankami wnioskami wynikającymi z otrzymanej informacji zwrotnej. Można poprosić uczniów, aby wypełnili cztery pola kwadratu, odpowiadając na następujące pytania:

• Z czego jestem dumny w swojej pracy?
• Jakie wskazówki otrzymałem?
• Jak wykorzystam wskazówki?
• Jakie kroki mogę podjąć, aby poprawić swoją pracę w przyszłości?

Uczniowie poświęcają około 10 minut na wypełnienie formularza. Następnie wszyscy zostawiają swoje zeszyty na ławkach, a nauczyciel daje im 10 minut na przejście po sali i zapoznanie się z zapisami innych uczniów.

Podczas spaceru uczniowie dostrzegają podobieństwa i różnice w tym, nad czym pracują ich rówieśnicy. Po upływie 10 minut wszyscy wracają na swoje miejsca i rozpoczyna się dyskusja na temat zaobserwowanych tendencji, takich jak najczęściej popełniane błędy, osiągane sukcesy i sposoby poprawy. Uczniowie dzielą się również kluczowymi krokami, które ich zdaniem mogą pomóc im i ich rówieśnikom rozwijać się i doskonalić swoje umiejętności.

4. Dyskusja

Uczniowie, po zapoznaniu się z informacją zwrotną, rozmawiają o otrzymanych uwagach w parach, a następnie dzielą się na forum klasy pomysłami na to, jak mogą poprawić swoją pracę w przyszłości.

Daje to uczniom nie tylko możliwość rzeczywistego zastanowienia się nad informacją zwrotną i podjęcia decyzji, jak ją wykorzystać, ale także pomaga im uświadomić sobie, że ich rówieśnicy również ciężko pracują, aby się doskonalić.

Wszystkie te cztery pomysły podkreślają znaczenie informacji zwrotnej i szacunku dla pracy włożonej zarówno przez nauczyciela, jak i przez ucznia, który refleksyjnie podchodzi do własnej pracy.

Konieczne jest poświęcenie dodatkowego czasu, dlatego nie zawsze jest na to okazja. Można wykorzystywać te pomysły tylko od czasu do czasu, gdy nauczycielowi zależy na tym, aby informacja zwrotna została rzeczywiście wykorzystana przez uczniów.

Takie postępowanie zapewnia uczniom czas na przejrzenie, przetworzenie i zastosowanie informacji zwrotnej, zanim przystąpią do kolejnych zadań.

Jeśli nauczyciel stosuje sprawdziany przygotowawcze, do których przekazuje uczniom informację zwrotną, może poświęcić nawet całą lekcję na ich omówienie. Jest wtedy okazja do powtórzenia materiału i określenia najczęściej popełnianych błędów, co może przyczynić się do uzyskania lepszych wyników na sprawdzianie właściwym.

Czas poświęcony na informację zwrotną to czas dobrze wykorzystany.

Dzięki czasowi przeznaczonemu na analizę i refleksję nad informacją zwrotną uczniowie rozwijają umiejętność rozpoznawania obszarów wymagających poprawy i tworzą konkretne plany doskonalenia swoich umiejętności.

Inspiracja: artykuł Megan Vosk.