Patyczki z imionami uczniów to proste narzędzie, które może pomóc nauczycielowi angażować całą klasę w lekcję. Służą nie tylko do losowania osób udzielających odpowiedzi, ale także do tworzenia zespołów i dobierania uczniów w pary. Odpowiednio stosowane wspierają aktywność wszystkich uczniów, uczą współpracy i pomagają budować poczucie sprawiedliwości w klasie. Jak korzystać z patyczków, aby przynosiły jak najwięcej korzyści?

Patyczki z imionami uczniów są wykorzystywane w różny sposób. Najbardziej popularnym zastosowaniem jest losowanie uczniów do odpowiedzi. Inny sposób to wybór uczniów do grup.

1. Losowanie do odpowiedzi

W praktyce nauczycieli w USA nazywa się to cold calling i polega na losowaniu uczniów do odpowiedzi bez samodzielnego zgłaszania się. Technika polega na wylosowaniu patyczka z imieniem ucznia i poproszeniu go o udzielenie odpowiedzi. Ten zwyczaj powoduje, że wszyscy uczniowie zastanawiają się nad odpowiedzią, bo nie wiedzą, kto będzie wylosowany.

Jeśli nauczyciel nie losuje uczniów do odpowiedzi, tylko wybiera ucznia, który sam się zgłasza, to reszta uczniów nie podejmuje próby zastanowienia się nad odpowiedzią na zadane pytanie, gdyż wiedzą, że zrobią to inni. W stosowaniu tej techniki są pewne reguły, bez których nie przynosi ona korzyści:

• Najpierw nauczyciel zadaje pytanie, a potem losuje, a nie odwrotnie.
• Patyczek po losowaniu trafia z powrotem do kubeczka z patyczkami, aby mógł być ponownie wylosowany. Jeśli nauczyciel odkłada go na bok, to uczeń już wylosowany czuje się zwolniony z obowiązku myślenia.
• Trzeba wytłumaczyć uczniom powody stosowania tej techniki. W przeciwnym razie spotyka się ona z oporem uczniów.
• Nie powinno się przy losowaniu oceniać odpowiedzi ucznia oceną podsumowującą. Jej perspektywa może wywoływać taki stres, że blokuje myślenie uczniów.

Na początku technika spotyka się z niechęcią uczniów, ale po pewnym czasie i po wytłumaczeniu zasad zwykle uczniowie się do niej przyzwyczajają.

Najlepiej dać uczniom przed losowaniem czas na porozmawianie w parach. Można też najpierw utworzyć pary przez losowanie, a następnie wylosować jedną osobę z każdej pary i poprosić ją o udzielenie odpowiedzi. Reprezentuje ona wtedy stanowisko swojej pary.

Aby zmniejszyć presję związaną z koniecznością udzielenia prawidłowej odpowiedzi, można wprowadzić zwyczaj mówienia „pas”, jeśli uczeń nie chce udzielić odpowiedzi. Jednak taka możliwość może zachęcać do nadużywania prawa do pasowania. Kiedy losowanie jest poprzedzone rozmową w parach, zwykle jeden z uczniów decyduje się odpowiedzieć. Można też wprowadzić zasadę, że jeśli ktoś pasuje, to po pewnym czasie nauczyciel wraca do niego i pyta, czy jest już gotowy na udzielenie odpowiedzi.

Losowość ma znaczenie. Badania Petera Liljedahla nad grupami pozornie losowymi pokazują korzyści płynące z tego, że uczniowie widzą, że wybór jest losowy. Losowanie jest dla uczniów sprawiedliwym procesem.

2. Grupowanie

Można losować uczniów do zespołów. Wtedy przyporządkowanie do zespołów jest losowe i uczniowie uczą się współpracy w różnych grupach.

3. Losowanie miejsc w ławkach

Warto przyjąć zasadę, że każdego tygodnia uczniowie siedzą z innymi osobami w ławkach. Można losować pary przy pomocy patyczków. Po tygodniu następuje kolejne losowanie. Dzięki temu uczniowie uczą się współpracy z różnymi uczniami w parach.

4. Kto losuje patyczki?

Można pozwolić uczniom losować patyczki. Wtedy nauczyciel dzieli się swoją rolą z uczniami.

Inspiracja artykułem Zane’a Ranneya