Ocenianie kształtujące odróżnia ocenę sumująca (przy pomocy symboli) od oceny kształtującej (informacji zwrotnej). Każda z nich ma inną funkcję. W tym wpisie 10 cech oceny kształtującej.
Proces oceniania można porównać do uprawiania sportu. Sportowiec przygotowuje się do zawodów, ma na celu osiągniecie wysokiego wyniku – czyli oceny sumującej. Osiągnięcie tego celu zależy od konsekwentnego, celowego treningu, któremu służy ocena kształtująca – informacja zwrotna od trenera.
- Ocena kształtująca uwzględniania proces.
Ocena kształtująca skupia się nie na wyniku, ale na procesie dochodzenia do niego. Nie jest kluczowy wybór przez ucznia prawidłowej odpowiedzi, ważna jest – dlaczego ta odpowiedź została wybrana.
- Ocena kształtująca towarzyszy procesowi uczenia się.
Ocena kształtująca jest stosowana, gdy uczeń się uczy, a nie wtedy, gdy następuje podsumowanie procesu. Jest zintegrowana z przebiegiem nauki, i pokazuje uczniowi: co już potrafi i nad czym, oraz jak, ma jeszcze pracować. Daje też nauczycielowi wskazówki, jak ma prowadzić dalej proces nauczania.
- Ocena kształtująca pomaga uczniowi się uczyć.
Skupia uwagę ucznia na nauce, a nie na wyniku, pomaga w obserwowaniu własnych postępów, w zastanawianiu się nad tym, co działa, a co nie oraz planowaniu kolejnych kroków w uczeniu się. Angażuje ucznia w autorefleksję i wyznaczanie własnych celów uczenia się, rozwija umiejętności przejmowania odpowiedzialności za własną naukę.
- Ocena kształtująca buduje poczucie bezpieczeństwa u uczniów.
Pozwala uczniom popełniać błędy i wykorzystywać je do dalszego uczenia się. Uczniowie mogą z niej skorzystać, aby poprawić swoje prace.
Eliminuje strach, który jest dużą przeszkoda w uczeniu się.
Pozwala skupić się uczniom na tym, czego się uczą, a nie tylko na tym co zrobili źle.
- Ocena kształtująca buduje poczucie kompetencji.
Dzięki niej uczeń wie co zrobił w pracy dobrze, widzi, że się uczy. Poczucie kompetencji jest według teorii determinacji jedną z trzech niezbędnych potrzeb, które musza być spełnione, aby uczeń uczył się efektywnie. Pozostałe dwie to poczucie autonomii i więzi.
- Ocena kształtująca odnosi się do wcześniej ustalonych kryteriów sukcesu.
Kryteria sukcesu są ustalane i podawane uczniom wcześniej przed, aby kierowały wykonywaniem przez nich pracy. Ocena kształtująca odnosi się do ustalonych kryteriów. Dzięki temu uczeń wie, jak ma wyglądać dobrze wykonana przez niego praca i potrafi ją poprawić i wykorzystać wskazówki przekazane w ocenie kształtującej.
- Ocena kształtująca daje uczniowi informacje:
co już potrafi, co i jak może poprawić i jak może dalej się uczyć.
- Ocena kształtująca uczy uczniów samooceny
Dzięki niej uczeń może sam ocenić swoja pracę, porównać swoja ocene z ocena kształtująca przekazaną przez nauczyciela lub kolegę lub koleżankę (ocena koleżeńska).
- Ocena w formie informacji zwrotnej do pracy ucznia wspiera piątą strategię oceniania kształtującego: Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu swojego uczenia się. Uczniowie stają się w nauce bardziej samodzielni i za nią odpowiedzialni.
- Ocena kształtująca daje uczniowi szansę.
Wskazówki zawarte w informacji zwrotnej umożliwiają uczniowi poprawę pracy i osiągnięcie sukcesu. Ocena sumująca (w postaci stopni i innych symboli) jedynie podsumowuje proces uczenia się.
Ocena sumująca pokazuje uczniowi dystans jego pracy od ideału oraz porównuje jego wyniki z wynikami innych uczniów. Daje mu wgląd w jego pozycję na tle klasy.
Oceny kształtujące stosowane w procesie nauczania przygotowują uczniów do ocen podsumowujących wyrażonych stopniami, punktami, procentami lub symbolami. Są niezbędnym „treningiem” dla końcowego sukcesu.
Obie oceny: kształtująca i sumująca mają różne cele: ocena kształtująca ma pomóc uczniowi się uczyć, gdy jest w procesie uczenia się, a ocena sumująca pokazuje stan na koniec tego procesu.
Inspiracja artykułem Patrick Brown , Grace Boersma
0 komentarzy