Teoria autodeterminacji wskazuje na trzy potrzeby każdego uczącego się, aby mógł/chciał się zaangażować w naukę, są to potrzeba: kompetencji, autonomii o więzi.  W tej części o autonomii, która wpływa na zaangażowanie ucznia w naukę.

Autonomia powiązana z uwagą i skupieniem się.

5. Start

Uczniowie maja często kłopot z „wystartowaniem”, nie wiedzą od czego zacząć wykonywanie zadania. Można poprosić uczniów, o podanie pierwszego kroku. Może to być wskazówka dla innych uczniów – jak zacząć. Proszenie uczniów o nazwanie pierwszego kroku zmniejsza paraliż zadaniowy poprzez zmniejszenie obciążenia wykonawczego. Badania nad inicjowaniem zadań pokazują, że decyzja o tym, jak zacząć stwarza lepsze warunki do pracy. Jeśli decyzja pochodzi od samego ucznia, to wzrasta jego poczucie autonomii.

6. Refleksyjna przerwa

Nauczyciel może zatrzymać się, aby wskazać kluczowe zagadnienia potrzebne do rozwiązania problemu. To samo można polecić uczniom. Taka pauza na refleksję, kieruje uwagę uczniów bez narzucenia kierunku myślenia przez nauczyciela. Daje również poczucie autonomii, gdyż refleksja uczniowska nie powinna podlegać ocenie.

Można mieć w klasie umówiony sygnał na refleksyjna przerwę, podczas której uczniowie zapisują swoją refleksję w Moim zeszycie pomagającym się uczyć. Według badań nad uwagą i uczeniem się wynika, że połączenie gestów z przetwarzaniem informacji wzmacnia uwagę i zrozumienie. Dlatego warto ustalić gest (niewerbalny), który pokazuje przerwę na refleksję.

7. 7. Szukanie celu

Gdy zadania są duże lub złożone, uczniowie często odczuwają stres przed ich rozpoczęciem, nie dlatego, że praca jest zbyt trudna, ale dlatego, że mózg musi zdecydować, na czym się skupić. Ta niepewność zwiększa obciążenie poznawcze i może hamować zaangażowanie.

Badania nad selektywną uwagą pokazują, że gdy uczniowie mają jasno określony cel, mózg skuteczniej filtruje nieistotne informacje, zmniejszając stres i uwalniając pamięć roboczą.

Po podaniu treści zadania można zadać wybrane szczegółowe pytania?:

• „Co się tu zmienia?”
• „Jakiej zmiennej szukamy?”
• „Jakie wzorce się nasuwają?”
• „Gdzie mogą pojawić się błędy?”
• „Jakie widzisz drogi rozwiązania?”

Dzięki temu uczniowie rozpoznają, na czym się mają najpierw skupić.

8. Dlaczego?

Jeśli uczniowie wiedzą, dlaczego wykonują dane zadanie i co im ono da, to lepiej się angażują. Badania nad motywacją i uwagą pokazują, że jeśli uczniowie postrzegają wartość zadania, to zwiększa się zaangażowanie, skupienie i wytrwałość, szczególnie przy wykonywaniu trudnych zadań. Gdy cel jest jasny, a użyteczność widoczna, to uczniowie chętniej podejmują wysiłek.

Nauczyciel może powiedzieć:

• „To ma znaczenie, ponieważ pomoże podjąć decyzje …”.
• „To jest ważne, ponieważ wyjaśnia, dlaczego pewne rzeczy zawodzą lub dlaczego wpływają na poprawę”.
• „To ważne, bo pomaga szybciej wypracować wzorce na rozwiązywanie innych problemów”

Użyteczne mogą być pytania kluczowe, zadanie uczniom takich pytań związanych z tematem, na które chcieliby uzyskać odpowiedź. Takie pytanie zachęca uczniów do szukania odpowiedzi i zaangażowania się. Najlepiej, gdy pytanie „prowadzi lekcje”, jest zadane na początku lekcji, a na końcu uczniowie dochodzą samodzielnie do odpowiedzi.