W kreatywnym myśleniu uczniom przeszkadza niepewność siebie i niechęć do  podejmowania ryzyka.

Dużo prościej jest wysłuchać wykładu, zawierzyć ekspertom, a nie kwestionować ich przekaz.

W tym wpisie kilka ćwiczeń wspomagających kreatywność. Koniec roku może być dobrym czasem na przeprowadzanie tych ćwiczeń.

Gail Sheehy zauważyła kiedyś: „Kreatywność można opisać jako porzucenie pewników”. To porzucenie nie jest wygodne i zaburza bezpieczeństwo. W szkole nauczyciele mogą zachęcać uczniów do kreatywnego i krytycznego myślenia.

Pierwszy warunek, to odejście od poszukiwania jedynej właściwej odpowiedzi, a drugi danie uczniom miejsca na samodzielne myślenie i próbowanie.

Nie jest to powszechne w szkole, gdyż realizacja programu nauczania wymaga od nauczyciela pośpiechu w przekazaniu i sprawdzeniu wiedzy.

Kreatywność zaleca wiele teorii pedagogicznych, między innymi:

• Ocenianie kształtujące w swojej piątej strategii poleca: Wspomaganie uczniów, by stali się autorami procesu swojego uczenia się.
• Również teoria autodeterminacji zwraca uwagę na zaspokojenie potrzeby autonomii u osób uczących się.
• Profesor Caroll Dweck w swojej teorii nastawienia na rozwój zachęca do wysiłku i próbowania, aby wytrwać w kreatywnym myśleniu.

Co może robić w tej sprawie nauczyciel w szkole?

Podstawowe wskazówki to: 2 x P – Pozwalać i Pielęgnować!

Zaprezentuję kilka praktycznych sposobów, pomagających uczniom przejść od „znajdowania właściwej odpowiedzi” do postrzegania siebie jako myślącej osoby, generującej pomysły, radzącej sobie z niepewnością i tworzącej nowe możliwości.

1. Zastosowanie

Polega na przypisywaniu przez uczniów zastosowania dla jakiegoś przedmiotu. Może to być przedmiot znany lub nieznany uczniom. Polecenie dla uczniów polega na znalezieniu zastosowywania dla tego przedmiotu w niestandardowych warunkach.

Ćwiczenie to pomaga uczniom ćwiczyć dystansowanie się od właściwej odpowiedzi i wykorzystywanie swoich umiejętności interpretacyjnych.

Można je przeprowadzać na początku tematu, aby uczniowie mogli przewidzieć, czym się będą zajmować, i również na końcu, aby uzyskać połączenie z innymi tematami.

Jeśli jest to początek tematu, to można po pokazaniu przedmiotu, umożliwić uczniom zadawanie pytań, aby odkryć zastosowanie i cel lekcji, na przykład:

• Czy używamy tego przedmiotu wewnątrz, czy na zewnątrz domu?
• Czy jest używany w kuchni?
• Czy ma to związek z jedzeniem?
• Czy ma to związek z …?

Nauczyciel odpowiada TAK lub NIE.

Jeśli ćwiczenie ma miejsce na końcu tematu, to nauczyciel może wypisać inne tematy, którymi zajmowali się uczniowie wcześniej i zapytać uczniów, jak by zastosowali w nich dany przedmiot (lub pojęcie).

Może to być również ćwiczenie zastosowane jako gra. Na przykład polegająca na znajdowaniu zastosowania niestandardowego dla różnych przedmiotów.

2. Wędrówka

Jest to rodzaj przerwy w czasie lekcji, którą uczniowie spędzają w ruchu.

Nauczyciel ogłasza przerwę (10 minut) i poleca wykonanie zadania – odnalezienie w szkole lub w jej okolicy danego „przedmiotu”. Na przykład może to być polecenie typu odnalezienie przedmiotów o kształcie koła, kwadratu lub wykonanych z określonego materiału lub znalezienie czegoś, co pomogłoby w wykreśleniu koła lub przedmiotu o tej samej wadze co tablica szkolna. itp.

Najlepiej gdy polecenia jest związane z tematem, którym uczniowie właśnie się zajmują.

3. Przedstawienie graficzne

Polega na zinterpretowaniu znaczenia pojęcia poprzez karty graficzne. Potrzebne są karty, pocztówki lub na przykład karty Dixit.

Nauczyciel podaje hasło z jakimś pojęciem lub pokazuje przedmiot związany z tematem, a każdy uczeń wybiera kartę, która jego zdaniem najbardziej oddaje charakter obiektu. Następnie uczniowie tłumaczą, dlaczego właśnie tę kartę wybrali.

Ćwiczenie polega na własnej kreatywnej interpretacji.

4. Wspólne opowiadanie

Uczniowie mają za zadanie napisać wspólne opowiadanie na zadany temat. Zaczyna wybrany uczeń pisząc jedno zdanie, podaje kartkę następnemu uczniowi i on dopisuje swoje zdanie (nawiązujące do poprzedniego) i tak postępuje każdy uczeń w klasie.

Można jednocześnie pisać kilka opowiadań, każde zaczyna inny uczeń, na koniec można porównać opowiadania i zobaczyć, jak się od siebie różnią.

5. Opozycja

Po zapoznaniu się z tematem i zagadnieniami z nim związanymi, można poprosić uczniów, aby znaleźli argumenty przeciwne do wybranej tezy. Może to być debata typu Oksfordzkiego, kiedy uczniowie podzieleni są na dwie grupy: za i przeciw. Uczy to uczniów spojrzenia z innej strony na dane zagadnienie i uzasadniania stanowiska.

6. Gra w pokazywanie

Gra jest ogólnie znana, polega na pokazywaniu bez słów nazwy jakiegoś pojęcia. Nauczyciel może wybrać pojęcie związane z tematem, przekazać je wybranemu uczniowi, który bez słów pokazuje jego znaczenie, a pozostali uczniowie zgaduję o co chodzi.

Kreatywność nie musi być powiązana z realizacją dużych projektów. Takie drobne ćwiczenia powodują, że uczniowie zaczynają uruchamiać własną wyobraźnię i stają się bardziej odważni w tworzeniu propozycji.

Te ćwiczenia są dobrą propozycja na koniec roku szkolnego, mogą służyć jako powtórzenie z jednoczesnym rozwijaniem kreatywności uczniów.

Inspiracja artykułem Eric A. Walters , Don Buckley