Jak pomóc uczniom stać się bardziej elokwentnymi i pewnymi siebie mówcami? Kilka wskazówek jak to robić.

Nie ma osobnego przedmiotu w szkole poświęconego ćwiczeniu przemawiania i prezentowania. Często uczniowie okazują brak tej tak pożądanej umiejętności.

Dlaczego, warto posiąść umiejętność przemawiania?

Umiejętność przemawiania daje uczniom poczucie sprawczości i pewność siebie zarówno w klasie, jak i później w miejscu pracy. Pracodawcy cenią u przyjmowanych do pracy pracowników umiejętności komunikacji ustnej bardziej niż pisemnej, podkreślają potrzebę kompetencji zarówno w zakresie komunikacji interpersonalnej, jak i prezentacji.

Czy można tę umiejętność ćwiczyć w szkole?

Bez ćwiczenia nie zdobędzie się tej umiejętności.

Przemawianie ma swoją strukturę, wstęp, rozwinięcie i zakończenie. Ważna jest również struktura organizacyjna, użycie pomocy oraz sposoby odziaływania wizualnego.

W jednym z ostatnich wpisów zajmowałam się uczeniem uczniów szybkiego wypowiadania się na dowolny temat: https://oknauczanie.pl/nauka-przemawiania-w-szkole-gra-um . To jedna z propozycji, ale można ćwiczyć przemawianie na każdym przedmiocie , przy prezentowaniu przez ucznia rozwiązania problemu lub podsumowania zagadnienia.

Na początku pracy z wypowiadaniem się uczniowie proszeni o zabranie głosu wypowiadają się monosylabami, ale jeśli nauczyciel kładzie nacisk na wypowiadanie pełnych zdań, to z czasem uczniowie zaczynają się do tego stosować.

Wygłaszanie przemówienia

Każdy dorosły mówca przygotowuje się do wystąpienia, często ma pomocną przypominającą prezentację, albo notatki do których może sięgnąć.

Takie pomoce są jak koło ratunkowe.

W początkowym okresie, ale też i później warto dać uczniom czas na przygotowanie wypowiedzi, choćby na zrobienie planu wystąpienia.

Każde wystąpienie dla młodego, niedoświadczonego w przemawianiu człowieka, łączy się ze stresem. Niektórzy kiwają się na boki, robią nawykowe ruchy, aby się uspokoić. Często są ich nieświadomi.

Pomocne może być nagrywanie wystąpienia ucznia i przekazanie mu nagrania do odtworzenia w samotności. Nie chodzi o krytykę ze strony kolegów i koleżanek, ale o samoocenę.

Pomocna może być informacja zwrotna od słuchaczy. Można ją zorganizować przygotowując wspólnie wcześniej arkusz obserwacji. Taki arkusz daje mówcy informację, na co ma zwrócić uwagę przemawiając, a słuchaczom podstawę do informacji zwrotnej. Trzeba pamiętać, aby informacja zwrotna zawierała przede wszystkim, to co przemawiający uczeń robi dobrze, aby budować na pozytywach. Jeśli nauczyciel celowo ćwiczy z uczniami umiejętność przemawiania, to najpierw powinien ściśle określić z nimi kryteria sukcesu, mogą one być zapisane w arkuszu. Taki arkusz zawiera to, na co obserwujący mają zwrócić uwagę. Może to być na przykład: logika wypowiedzi, zrozumiałość przekazu, widoczność i czytelność prezentacji, ale również postawa ciała, siła głosu, zmieszczenie się w wyznaczonym czasie, brak przerywników itp.

Ćwiczenie prezentowania z otrzymywaniem informacji zwrotnej od nauczyciela i innych uczniów daje uczniowi wskazówki na przyszłość, ale nie tylko jemu, również słuchacze uczą się przemawiania – widzą co dobrze działa, a czego trzeba unikać.

Arkusz może być zawarty w tabeli, w której uczniowie zaznaczają spełnione lub nie kryteriów sukcesu. Można w arkuszu mieć pola do zaznaczania w skali. Najlepsza jest skala czterostopniowa, jeśli jest trzystopniowa, to uczniowie mają tendencję zaznaczania środkowej opcji. Cztery stopnie zmuszają do oceny, czy coś wymaga zmiany, czy tylko doskonalenia. W arkuszu powinno być miejsce do zapisania uwag, aby uczeń przemawiający wiedział, na jakiej podstawie została dokonana ocena.

Na przykład:

• Twoja wypowiedź była logiczna, jedno wynikało z drugiego.
• Zgubiłem się pod koniec w Twojej wypowiedzi, nie wiem dlaczego z tego …, wynika to … .

Uczeń przemawiający powinien otrzymać arkusze od słuchaczy i sam przeanalizować ich oceny oraz wyznaczyć sobie drogę doskonalenia swojego wypowiadania się.

Moim zdaniem ocenianie wypowiedzi w postaci oceny sumującej na przykład stopniem hamuje rozwój umiejętności, gdyż wprowadza stres i nie daje użytecznych wskazówek. Najlepiej, gdy przemawiający otrzymuje życzliwą informację zwrotną, z której może skorzystać przy następnym przemawianiu.

Inspiracja artykułem  Erik Palmer

https://www.middleweb.com/53213/tools-to-help-students-speak-with-confidence/