Nauczyciel planując lekcję wybiera dla uczniów zadania do wykonania. Czasami korzysta z wypróbowanych zadań, które stosuje od lat, czasami korzysta z kart pracy, które znajduje w różnych źródłach, a często wybiera zadania z podręcznika lub zbioru zadań. Używanie zewnętrznych arkuszy ćwiczeń w postaci kart pracy spotyka się z krytyką. Tak jak podręczniki również karty pracy nie są dostosowane do konkretnej klasy i jej potrzeb. Wybór zadań jest często kluczowy dla osiągnięcia stawianego celu. W tym wpisie filtr, przez który warto przepuścić zadanie, zanim się go wybierze.

Każdą propozycję trzeba trochę dopasować, aby pasowała do uczniów i celu edukacyjnego. A czasami z bólem ją nawet odrzucić. Nie można mieć zaufania, że karty proponowane przez specjalistów są zawsze dobre.

Karty pracy często sprawiają wrażenie nudnych zadań, wymagających od uczniów okazania posiadanej wiedzy.

Przed decyzją dopuszczenia zadania do wykonania przez uczniów, warto zadać sobie kilka pytań:

1. Dlaczego chce zastosować dane zadanie?

Jeśli wybór padł na kartę „zewnętrzną”, to watro zastanowić się, jakie stoją intencje za użyciem właśnie tej karty. Jeśli nauczyciel ma określone cele lekcji i szuka najlepszych doświadczeń edukacyjnych dla swoich uczniów, to w porządku. Ale jeśli nauczyciel szuka tylko aktywności, aby zrealizować plan i wypełnić zadaniami lekcję, to intencja nie jest właściwa.

Gotowe arkusze ćwiczeń nie są z natury złe, można znaleźć wiele świetnych źródeł. Jednak na ogół potrzebują dopasowania do danej grupy uczniów. Tak jak dopasowanie gotowego ubrania może wymagać przerobienia do sylwetki danej osoby.

Karta pracy jest jedynie materiałem pomocniczym, a nie planem lekcji. Tak samo, jak podręcznik jest jedynie podpowiedzią do wyboru zadań, a nie przemyślanym planem na lekcję. Również zadania proponowane w zbiorze zadań powinny przejść filtr przydatności do danej lekcji.

2. Czy zadanie wspiera cel lekcji?

Sprawdzenie na ile karta pracy/zadanie „pracuje” na rzecz określonego celu lekcji. Na ile gwarantuje zbliżenie się do osiągnięcia celu. Nawet najbardziej atrakcyjna karta niekorespondująca z celem jest stratą cennego czasu lekcji.

3. Czy uczniowie wiedzą, jak wypełnić kartę lub wykonać zadanie?

Trzeba zastanowić się, czego zadanie wymaga od uczniów. Czy nauczyciel powinien wcześniej przygotować uczniów do pracy z danym zadaniem? Czy arkusz wymaga modelowania umiejętności lub użycia specjalnej strategii? Samo polecenie do zadania nie daje uczniom informacji, jak dobrze wykonać zadanie i praca nad nim może zniechęcić do nauki.

Można, zanim poleci się uczniom wykonanie zadania, wspólnie określić – co trzeba zrobić, czego polecenie wymaga. Łagodzi to frustrację uczniów i dodaje wiarygodności materiałowi, który mógłby zostać łatwo uznany za nudną pracę.

4. Czy zadanie zawarte w karcie pracy trafia w możliwości uczniów?

Zadanie może być dla uczniów za trudne do wypełnienia, albo za łatwe, co czyni je nudne. Plecenie powinno wpadać w strefę najbliższego rozwoju uczniów. Czyli ma być wyzwaniem, ale możliwym do wykonania.

Jeśli karta wymaga włożenia dużo pracy i poświecenia jej dużo czasu, to można zadanie podzielić na części, aby uczniowie mogli osiągać częściowe sukcesy.

Dobrze jest określić czas wykonania każdej z części, aby uczniowie mogli planować swoją pracę.

5. Czy wypełnianie karty pracy jest dla uczniów intersujące?

Karta pracy polegająca na poleceniu wykonania wielu takich samych zadań, tylko ze zmienionymi danymi, może poprawić sprawność wykonywania zadania, ale nie jest interesująca dla ucznia. Przede wszystkim uczeń musi widzieć sens wykonywania danego zadania i tego, że prowadzi go ono do osiągnięcia stawianego celu. Nauczyciel musi to wiedzieć, ale też powinien wiedzieć uczeń.

Jeśli w karcie pracy (tak jak w przykładzie powyżej) są te same polecenia do kilku zadań, to można je tak zmienić, aby do każdego zadania było inne. Można w tym celu wykorzystać polecenia przedstawienia wyniku graficznie, konstrukcji pytań do tematu, wykonywania zadań w parach, przedstawienia wykresu itp.

Na zaangażowanie uczniów wpływa bardzo dobrze możliwość wykonywania zadania w parach lub małych grupach. Dodatkowo wtedy uczniowie mogą uczyć się od siebie wzajemnie .

Filtr pięciu pytań może pomóc nauczycielowi lepiej wybrać zadania edukacyjne dla jego uczniów.

Inspiracja artykułem  Amira Tarona Ayresa