Dziwne pytanie, przecież oceny nie powinny być wyższe, tylko sprawiedliwe. W tym artykule jednak chodzi o uzyskiwanie przez uczniów wyższych stopni na sprawdzianach.

Często zdarzają się uczniowie, którzy podczas lekcji wykazują się wiedzą i umiejętnościami, a na sprawdzianie wypadają słabo. Dzieje się to na skutek działania stresu, pośpiechu, nieuwagi czy braku możliwości skupienia się. Niska ocena zniechęca ucznia do dalszej pracy. Warto zadbać o wyższe oceny, nie za darmo, ale tak organizując sprawdziany, aby uczniowie mieli większe szanse.

Kilka pomysłów, co można w tej sprawie zrobić:

1. Kryteria sukcesu

One są podstawą. Najczęstszą przeszkodą dla uczniów jest to, że nie wiedzą**,** co będzie oceniane.

Kiedyś jedna z nauczycielek, kiedy opowiadałam o kryteriach sukcesu, powiedziała: „Przecież jak ja mu powiem, czego on się ma nauczyć, to on się tego nauczy”. Dopiero po wypowiedzeniu tych słów zorientowała się, że nie chodzi o złapanie ucznia na niewiedzy, ale o nauczenie go czegoś.

Kryteria sukcesu określają – jak ma wyglądać dobrze wykonana praca. Dają wskazówki uczniowi w trakcie wykonywania pracy i na koniec, aby mógł dokonać samooceny.

Na szczęście podawanie kryteriów sukcesu stało się już powszechne, wielu nauczycieli je stosuje. Zdają sobie z nich sprawę też uczniowie i często się ich domagają.

Kryteria sukcesu (zwane też „nacobezu” – na co będziemy zwracać uwagę) powinny być podane PRZED sprawdzianem, aby uczeń mógł z nich skorzystać, przygotowując się do niego. Stanowią umowę pomiędzy nauczycielem a uczniami, której nie można łamać, na przykład oceniając coś, czego nie ma w kryteriach.

Uczeń, który zna kryteria, może się nimi kierować, aby dobrze wykonać swoją pracę. Nie jest zaskakiwany, czuje się bezpiecznie i stres mniej mu zagraża.

2. Zrozumienie polecenia

Uczniowie mogą nie rozumieć – co mają zrobić. Mogą źle odczytać instrukcję, nie do końca się z nią zapoznać, nie rozumieć pojęć itp. Często uczeń w stresie czyta tylko początek polecenia i wykonuje inne zadanie. To uniemożliwia prawidłowe wykonanie zadania.

Można sytuację poprawić:

• Przeczytać polecenie głośno.
• Zapytać o zrozumienie.
• Podzielić polecenie na części.
• Wyjaśnić trudniejsze pojęcia.

Ten prosty sposób może zapobiec błędowi i umożliwić uczniowi prawidłowe wykonanie zadania.

3. Znajomość pożądanego formatu odpowiedzi na pytanie

Uczeń może nie wiedzieć, jak ma wyglądać prawidłowa odpowiedź. Na przykład przy teście wielokrotnego wyboru może zaznaczyć tylko jedną odpowiedź, gdyż sądzi, że tylko jedna jest prawidłowa. Uczeń może też napisać w wypracowaniu długi wstęp i nie zdążyć dopisać reszty. Może znać prawidłową odpowiedź, ale nie wiedzieć, jak ją przedstawić w tej konkretnej formie.

Można wyraźnie określić, jak ma wyglądać ostateczny wynik.

4. Technika pracy wzorcowej

Jest to znana technika oceniania kształtującego. Nauczyciel przedstawia uczniom dobrze wykonane zadanie i uczniowie sami określają kryteria sukcesu do zadania. Dzięki temu mają większe szanse, aby je osiągnąć. Mogą też, wykonując pracę, wzorować się na dobrze wykonanej pracy.

5. Oddzielenie wiedzy od metody zapisu

Pisemna odpowiedź nie zawsze pokazuje wszystko, co uczeń wie. Niektórzy uczniowie potrafią jasno wyjaśnić daną ideę na głos, ale mają trudności z jej zapisaniem, inni gubią wątek podczas pisania.

W takim wypadku można zaproponować uczniowi wypowiedź ustną, a następnie poprosić ucznia o zapisanie jej. To pomaga uczniowi poczuć się bezpiecznie.

W przypadku licznej klasy jest to trudne do wykonania, może być łatwiejsze, gdy w klasie jest nauczyciel wspomagający.

6. Zmniejszenie presji czasu

Niestety egzaminy są nastawione na czas. Dlatego nauczyciele próbują „trenować” uczniów w tym kierunku. Jednak w szkole, w trakcie procesu uczenia się, nie jest to konieczne. Chcemy sprawdzić wiedzę ucznia, a nie jego szybkość.

Dla uczniów z wolniejszym przetwarzaniem informacji, dysleksją, ADHD, autyzmem, trudnościami motorycznymi lub lękiem pośpiech jest katastrofalny.

Można na sprawdzian zaplanować mniejszą liczbę zadań i starannie je dobrać. Można też wydłużyć czas dla uczniów, którzy o to proszą. U niektórych uczniów sama świadomość, że mogą mieć więcej czasu, zmniejsza ich panikę. Być może nie wykorzystają dodatkowego czasu, bo propozycja powoduje, że presja ustępuje na tyle, że mogą spokojnie zacząć pracować.

Gdy nauczyciele usuwają niepotrzebne bariery, otrzymują lepsze informacje na temat wiedzy uczniów, a uczniowie mają większe szanse na wykazanie się swoimi umiejętnościami.

Inspiracja artykułem Kate Coldrick.