Nie ma magicznej strategii, która pozwoliłaby przetrwać trudne chwile, ale dorośli mogą wspierać młodych ludzi, tworząc przestrzenie, w których czują się oni bezpiecznie i radośnie. W tym artykule przedstawiam, co nauczyciel może zrobić dla swoich uczniów.

Żyjemy w świecie, w którym odczuwamy i możemy też czasami przewidywać traumatyczne wydarzenia. Oprócz wielkich tragedii, jak na przykład katastrofa w Nepalu, czy zagrożenie wojną, uczniowie mogą odczuwać stres związany z niestabilnością sytuacji w domu rodzinnym, zagrożeniami ze strony rówieśników, chorobą czy konfliktami na poziomie krajowym lub globalnym.

Stresujących sytuacji doświadczają również nauczyciele. Dlatego możliwości wsparcia z ich strony mogą być ograniczone.

Niestety, nie ma magicznej strategii na przetrwanie trudnych czasów. Pomocne może być uznanie, że tak naprawdę nie jesteśmy w stanie naprawić ani kontrolować świata. Niektórych sytuacji nie da się zmienić lub naprawić, można jedynie nauczyć się je znosić. W przypadku uczniów bardzo ważne jest wsparcie ze strony dorosłych.

W tym artykule przedstawiam cztery sposoby, które mogą pomóc uczniom poczuć się bezpiecznie.

Chwile bezpieczeństwa są jak punkty z wodą na trasie maratonu: nie eliminują trudności związanych z biegiem, ale dają biegaczom paliwo do dalszego biegu.

1. Bezpieczeństwo dzięki relacjom

Prawdziwe i troskliwe relacje z dorosłymi to jedno z największych źródeł bezpieczeństwa dla młodych ludzi w trudnych chwilach. Są to relacje oparte na poznaniu, docenieniu i byciu zauważonym. Komunikat: „Jestem z Tobą, nie jesteś sam, wspieram Cię”.

• Poznanie uczniów i nawiązywanie z nimi mikrorozmów, w tym przywitanie, zapytanie o samopoczucie itp.
• Zapewnienie, że uczeń może zgłosić się do nauczyciela z problemem.
• Akceptacja tego, że uczeń odczuwa trudności.
• Pokazywanie drogi (lub przypomnienie), gdzie można uzyskać pomoc, na przykład skierowanie do psychologa, pedagoga lub zaproszenie do szkoły innych osób mogących udzielić wsparcia.
• Budowanie więzi klasowej dającej wzajemne wsparcie.

2. Bezpieczeństwo dzięki rutynie

Kiedy świat wydaje się nieprzewidywalny, małe doświadczenia przewidywalności mają znaczenie. Nie oznacza to, że rutyny w obliczu trudnej sytuacji nie powinny się zmieniać, ale stosowanie znanych zwyczajów pomaga w odczuwaniu bezpieczeństwa. Uczniowie mogą poczuć się spokojnie i mieć poczucie przewidywalności.

O rutynach pisała Frajda z nauczania: https://oknauczanie.pl/rutyny-w-klasie

3. Bezpieczeństwo poprzez nadawanie sensu

Pomocne może być pokazywanie sensu w stresujących doświadczeniach.

Oto kilka sposobów, jak można pomóc uczniom w nadawaniu sensu:

• Pomaganie uczniom w dostępie do rzetelnych informacji.
• Umożliwienie dzielenia się własnymi opiniami.
• Opowiadanie historii może pomóc odzyskać kontrolę nad sobą w trudnych chwilach.
• Umożliwienie wzajemnej pomocy.

4. Bezpieczeństwo dzięki nadziei i radości

Stres powoduje, że młodzi ludzie tracą nadzieję. Szczególnie jest to dominujące, gdy źródłem stresu są zmiany klimatu, niestabilność polityczna, wojna i konflikt. Uczniowie obawiają się o przyszłość, dlatego nie powinno się używać pustych słów w stylu: „Wszystko będzie dobrze”.

Za to można na chwilę odłożyć stres i odnaleźć nadzieję i radość.

• Radość z zabawnych, chwilowych sytuacji.
• Zaplanowanie projektów artystycznych.
• Spędzanie czasu na świeżym powietrzu, organizowanie imprez tanecznych i gier.
• Pomaganie uczniom w dostrzeżeniu, że na świecie są też dobre wieści.

Trzeba pamiętać, że rolą nauczyciela nie jest bycie terapeutą dla uczniów. Może on jedynie skierować ucznia do specjalisty.

W czasie trwającego kryzysu celem nie jest próba naprawy sytuacji lub ratowania uczniów, ale pomoc im w dźwiganiu ciężaru.

Inspiracja artykułem  Alex Shevrin Venet