Czy takie ocenianie jest możliwe? Wiele szkół poszukuje systemów oceniania „odpornych na sztuczną inteligencję”. Jednak poszukiwanie takiego rozwiązania może być chybione.

Musimy zaakceptować fakt, że żadne zadanie, ocena ani praca, którą wykonują uczniowie, nie jest całkowicie zabezpieczona przed sztuczną inteligencją. Możliwości sztucznej inteligencji stale ewoluują, a nowa wiedza i narzędzia są szybko do niej dostosowywane. Sztuczna inteligencja będzie się nadal rozwijać, dlatego nauczyciele powinni projektować zadania, których nie da się zlecić do wykonania AI i które pokazują indywidualne myślenie uczniów.

Trzeba tworzyć zadania i testy, które wspierają naukę uczniów i pokazują uczniom na ile ich rozwój postępuje.

AI może wiele

Sztuczna inteligencja może wykonać każde zadanie zlecone uczniom – napisanie eseju, wykonanie prezentacji, badań, plakatu, analizy i streszczenia.

Analizując zadania kierowane do uczniów, nie należy pytać: „Czy sztuczna inteligencja może to zrobić?”, lecz: „Jakiego rodzaju myślenia wymaga się od uczniów?”.

Zadania pogłębiające u uczniów umiejętność myślenia i uczenia się

W niektórych zadaniach można rozpoznać wymóg używania samodzielnego myślenia. Wiele zadań kładzie nacisk na realizację, a nie na myślenie, na okazywanie wiedzy, a nie na wyciąganie wniosków.

Projektując zadanie należy zwrócić uwagę na trzy aspekty:

1. Autentyczność 

Zadanie bardziej autentyczne i zorientowane na rzeczywistość:

• Uwzględniające rzeczywiste grupy odbiorców.
• Skierowane na lokalne problemy.
• Zapoznające się z większą liczbą lokalnych problemów.
• Uwzględniające opinię uczniów i ich osobiste doświadczenia.
• Biorące pod uwagę oryginalne informacje i źródła pierwotne (wywiady, badania terenowe itp.).

Przykład: Zamiast eseju na temat zmian klimatycznych, można polecić opracowanie rekomendacji dotyczącej zmian klimatycznych dla lokalnej społeczności.

2. Wymagania intelektualne

Zadanie wymagającego od ucznia samodzielnego myślenia:

• Wymagające uzasadnienia i dowodów.
• Wyznaczające priorytety.
• Analizujące kompromisy i konkurujące ze sobą priorytety.
• Przedstawiające wiele rozwiązań i perspektyw.
• Powołujące się na źródła.

Przykład: Zamiast polecenie wyjaśnienia przyczyn wydarzenia historycznego, poproszenie uczniów, o ustalenie priorytetowych prawdopodobnych przyczyn i uzasadnienie, którą uważają za najważniejszą.

3. Widoczne myślenie.

Konieczność przytoczenie własnej opinii i refleksji.

• Opisanie procesu podejmowania decyzji, w jaki sposób uczeń wybrał dany sposób rozwiązania
• Przedstawienie sposobu myślenia i poproszenie o dokonanie samooceny własnego procesu myślowego.
• Przeanalizowanie propozycji zaczerpniętej id sztucznej inteligencji – o ile uczeń korzysta z AI.

Przykład: Polecenie napisanie dwóch wersji – roboczej i ostatecznej i wyjaśnienie sposobu myślenia.

Zamiast pytać siebie: „Jak powstrzymać uczniów przed korzystaniem ze sztucznej inteligencji?”, możemy zapytać: „Jak projektować zadania edukacyjne, które wymagają od uczniów myślenia?”

Inspiracja artykułem Andrew Miller