Niewiele tematów wzbudza tak wiele dyskusji wśród nauczycieli, uczniów i rodziców, jak praca domowa. Dzieje się tak nie tylko w Polsce, ale na całym świecie. Niektórzy uważają pracę domową za niezbędną do utrwalania wiedzy, która wzmacniania pamięć i buduje u uczniów solidne nawyki uczenia się. Inni postrzegają ją jako źródło niepotrzebnego stresu, który niewiele przyczynia się do poprawy wyników w nauce.

A problem nie leży w zadawaniu lub niezadawaniu prac domowych, ale w jakości i celu.

Kilka wskazówek:

• Utrwalanie poznanej wiedzy i umiejętności

Najskuteczniejsze prace domowe utrwalają wiedzę, którą uczniowie zdobyli na zajęciach. Badania (Marzano i Pickering, 2007; Brown i in., 2014) pokazują, że uczniowie odnoszą największe korzyści, gdy zadania domowe pozwalają im ćwiczyć znane umiejętności, zamiast samodzielnie zajmować się nowym materiałem.

• Mniej znaczy lepiej

Mniej, ale dobrze dobranych zadań, które rozwijają myślenie uczniów, jest cenniejsze niż wiele podobnych do siebie. Powyżej umiarkowanej ilości, dodatkowe zadania domowe nie prowadzą do lepszych wyników i zwiększają stres (Cooper i in., 2006).

• Wytłumaczenie uczniom dlaczego dana praca jest ważna.

Kiedy uczniowie rozumieją dlaczego, warto wykonać prace domową, to ich motywacja i osiągnięcia rosną (Trautwein i in., 2009). Dlatego polecenie musi być zrozumiale dla uczniów i powinni wiedzieć, że odrobienie pracy im się „opłaca”, na przykład będzie miało wypływ na wyniki sprawdzianu, na przygotowanie się do dyskusji lub zrozumienie następnego tematu.

• Zadania wymagające od uczniów analizowania, zastosowania i łączenia

wiedzy.

Takie zadania pogłębiają zrozumienie, zachęcają do myślenia, angażują.

Wysokiej jakości prace domowe angażują umysły uczniów, a nie tylko ich pamięć (Merrill, 2002). Warto dać uczniom okazję do tworzenia powiązań i wykazania się zrozumieniem.

• Wybór

Jeśli uczeń ma okazję wybierać, to lepiej się angażuje i bierze odpowiedzialność za swoja naukę. Szczególnie atrakcyjne są takie zadania domowe do wyboru, które angażują różne zmysły.

• Praca domowa realna do wykonania dla ucznia.

Powinna wpadać do strefy najbliższego rozwoju, nie powinna być za łatwa, bo nie jest wtedy atrakcyjna, ale też nie za trudna, której uczeń nie jest w stanie wykonać. Szczególnie dobre są takie prace, w których uczeń może zastosować to, czego się nauczył wcześniej. Wtedy widzi sens swojej nauki. Warto określić czas, który uczeń może poświecić na wykonanie zadania. Można powiedzieć uczniom, żeby nie wykonywali pracy, jeśli nie zmieszczą się w wyznaczonym czasie. Siedzenie bezproduktywne nad zadaniem domowym nic nie wnosi.

• Bez oceny

Ocenianie jest czynnikiem demobilizującym i niestety jest zachętą do oszukiwania. Docenić trzeba to, że uczeń wkładał wysiłek w wykonanie zadnia bez względu, czy doprowadziło go to do sukcesu, czy nie. Warto dać uczniowi krótką informację zwrotną lub wskazówki, aby wzmocnić proces uczenia się i zachęcić do wytrwałości (Marzano i Pickering, 2007).

• Monitoring i nadanie wagi

Warto zapytać uczniów o kilka spraw związanych z praca domową: ile czasu na nią poświęcili, czy była dla nich łatwa, czy trudna, czy ktoś im pomagał w jej wykonaniu, dlaczego wybrali dany wariant (jeśli praca była do wyboru) itp.

Inspiracja artykułem dr Curtis Chandler